A THLUM BIKMI DAWTNAK

Salm 23, Bawipa cu tuukhal bantuk in a ka vengtu asi, tiah holhfang kheklo nawn vampanglei hoih pahin chuakphut a chim dih hnu ah a nu phei cungah a vai  khawt diam.  Aa pummi pawl nih an zohah an ha-thi a thak tuk hringhran. An mit-au le umtu hoiherning an zoh hna tikah innpa, chakthlang le a hmumi paoh nih cu hna innchungkhar dawt le nuamh lai cu an ti tawn hna. Sihmanhsehlaw ruahlopi ah an pa bik nih a nunnak a liamtaak hna. An nu nih cun “Ka fale hna, nan pa nih a kan thihtaak cang i nanmah hi dahkaw, ka hnangamnak le ka suiluchin cu nan si cuh. Pathian hi ṭihzah u law Sunday School zong kai peng uh. Ca faakpi in i zuam u law nikhatkhat ahcun bawi hna nan si te lai cu,” tiin zaan ih lai fatin a cawnpiak tawn hna. A nu nih hin a fale caah, Baibal ca chimh, cawnpiak le thlacampiak hi rian ngan bikah a cem a chiah peng.imhbik ahbika chiah.

Sianginn cu an hun kai, an hung ṭhang i Lian Lian cu hawile he tlonlen le nuamh a thei ve cang. A hawile hi mirumfa an si caah a caan tampi ahcun mithmai bi in a um tawn. A hawile hi a thlithup in zuukhmawm le zudin zong

i peng  le a a ning azak i a u  a laak i n tlaih i an hman caah Lian Lian zong thilṭhalo tongh hram aa thawk. Phaisa hman awk, laak awk a um lo caan ah facang pawn hna a hmang ve cang.

Nikhat cu Lian Lian le a hawile an i tong. Lungduh biaruah dingin zudawr lei an panh. An ri deuhdeuh, an bia-kaa a thaw deuhdeuh. Pa Ceu nih, “ka duale hna, Cante nu nih a ka huat tuk rua …..,” tlo ngai in biaphawng an den lio ah Lian Lian nih an bia a tan hna. “Dai rih u, nungak kong cu za rih seh! Pa Ceu, na bia kan tan lai, pakhatpa ka hua tuk, duh poahin a kan tlonlen hnawh. Laimi zong a kan neek tuk,” tiin a lung-uam bia a hun chuah phut ai. Liklak tiah Kiote cu a tho i, “Ka k..awi..  ho? chim tuah! kan phomh lai,” a ti. An chuak i tlawmpal an kal ah Lian Lian nih, “Khih! Kiote mahpa khi si,”tiah a hei  sawhpiak. Kiote ṭheo cu a vikvak ṭha kaw a va zuanhnawh i teng lak a thongh colh. Lian Lian nih a sam in a tlaih i a chuih. Pa Ceu nih thingtan aa laak i a lu ah bawk rup a tuk. Thi le hnai a vun i kaap ai. Lian Lian nih cun, “Khah! tli hna usih,” a ti, tlawmpal ah mibu an hung khat colh. Micheu nih aa lek tuk, si pah  ko seh an ti. An vuakmipa cu a thi men lai tiin thawngpaang a thang. Cu thawng cu Lian Lian nu nih a theih ve tikah lungretheihnak le ngaichiatnak in a khat.

Palik nih tlaih dingin an kawl hna caah Lian Lian te cu Phakanh ah an zaam. Nuamhnak le sualnak phunzakip a tlinnak hmunah an duhning paohin khua an sa. Zu, number 4 le rithainak phun zakip tiangin tongh dih an i zaal cang. Caan a hung rauh cun khoika an phaak cio hmanh an i thei ti hna lo.

Khoika dah Lian Lian hi a um hnga tiah a far le a nu cu mithli he khuaza an cuan tawn. Kiote nu nih, “Na fa Lian Sang nih, ka fapa a hrawh, hi thil an tonnak zong hi na fa ruangah…,” a timi bia a mitthlaam ah a cuang. “Kan phaisa a tlau le, hi thil vialte hi nan fapa ruangah a si, nanmah nuhmei ngakṭah nufarual, uico bantuk, mifir, misual phun,” tiah Pa Ceu nu nih kutdong sawh chihin a chimmi bia hna a hun ruat. “Maw Pathian, theih ka duh lomi thil ka hnakam ah aa zel i theih ka duhmi bia tu ka thei kho lo. Ka Bawipa, hi thil vialte hi hun ka teipiak hraam ko,” tiah Lian Lian nu cu mitthli he khupbil in thla a cam. Suite zong an tonmi thil le a nu a ruah ah lungretheihnak in a khat ve. “Ka fa Suite, na ṭa Lian Lian nih ni khatkhat ahcun ka thlacamnak aw a theih te ko lai, hnangamnak ka ngei ko,” tiah an nufa in an i hnem.

Lian Lian cu Phakanh khua ah ruahchannak ngei ti loin thih hmanh a duh deuh cang. Thingkung tangah lungdong ngai in khua a ruah lio ah an kut aa hruaimi nufa hna pahnih an i dawtning le an i nuamhning kha a hmuh hna tikah an liam tiang a zoh hna. A thinlung chungin a nu le a farte kha a hun hlam ruangmaang hna. Anu nih an unau tein bia a rak ruah hna le nuam ngai in an rak um lio caan kha a ruat i a ṭap thluahmah.

“Ka fa” ti thawng a theih i ka nu aw a lo ko a ti, a hnulei aa her i a nu kha a si ko. Thil raang aa hruk i a mithmai cu panh sirsiar tein a hmuh. A nu cu a hei zuan hnawh i a kuh. An mitthli rual he an i ngaihnak bia cu an i ruah i a dong kho ti lo. A nu nih cun,“Ka fa kan kaltak lai, khika hmun nuam ahkhin,” a kutin a hei sawhpiak. “Na far he nan rat tikah ka rak in don hna lai, ka fa, kal caan a za cang,” tiah sianlonak mithmai he a hun hnemh. Lian Lian nih cun, “Ka nu, kan ngaihnak ka cim rih lo,” a ti ah a hun i hlau i a nu cu a hmu ruam lo. A rak reh chihmi cu baabucawng puan tu a rak si. A hnulei a hei zoh ṭhan i sala-eih chia nawn lawng a um. A kelei ah palastic raang vaar circer te thlizil nih a hranhmi te kha a hmuh. A lungfahnak le a nu a ngaihnak cu a zual chin.

Ngaihchia ngai in van a hun zoh i a khuasik saisem a chuak.‘Nan sualnak cu a sen in sen hmanhsehlaw, tuuhmul bantuk in nan vaar lai’ timi Bibal cacaang nih ruahlopi in a retheihnak le a thilrit vialte cu a hun chawn. Van arfi le thlapa hna cu an ṭhep delhmalh.  A nu i a rak chimhmi Baibal cacaang pawl kha a lungah an hung chuak. A pawngah a ummi lungpi cungah a thu i thla a cam. Khuadei tiang khua zaza a ruat. January a kih lio caan a si nain khuasih zong a hngal ti lo. Rawlṭaam le tihaal zong a thei ti lo. Hi tluk hnangam le tha tlun hi a tong bal lo.

Rian ka ṭuan lai i ka nu sinah ka tlung lai tiah a lung aa thlek. A sining le a thilthuam aa zoh tikah hnawm firfer in. A angki chia le ṭet ṭimṭiam a tawhrawlh te cu a hmuh. Phaisa a zatawk aa khonin tlunzoh tete a cawk i Laitlaang a nu inn tlun dingah aa thawh. Mawṭaw dir caan te hmanh a ngang kho lo. Inn phaak zau lawng a duh cang. Mawṭawka cungah cun ngakchia an ṭap pah, zuri pawl zong an aukhuang pah. Ruahlopi in mawṭaw a vun i hlok ciammaam i Lian Lian cu, “KA NU,” tiah a au sual. Cu tikah mi nih an zoh dih. Zei thei lo bantuk khin lenglei aa zohter ziar.

Laitlaang an hung phan i lunghmuihnak in a khat. Inn ka pha lai i ka nu le ka far Suite an i nuam tuk lai ti a ruat. Inn pawng a hun naih deuh cun mi thawngpaang le mi aw-ann a theih pah tikah chikkhat cu a ar nawn. An inn a si kha a hngalh tikah ka far Suite pei va a ngei ko lai hi, vanṭhat a si ko, ka tanh manh hi teh a ti. An inntual a phak khin nu pakhat nih, “Ei! Lian Lian, a si ko lo hme maw?” an vun ti i mipi nih cun ar ko in an zoh. Mipi mithmai a zoh hna ah puai si dawh a si ti lo. “Lian Lian ka si ko, zeidah a cang?”, a hun ti hna. A farnu Suite zong lengah a hun chuak colh. “Ai! Lian Lian,” tiah ṭah bu le ik bu in a hun zuanhnawh. An dai dih. Suite nih, “Atunai nawnte ah khan pei ka nu ruak cu a tlaak cu…”, a hun ti. Aa ruah ning bantuk in a si ti lo. A thaw a ip, a mit a raa, a dang a khaar, a tha a dih. Tluuk a hun i timh tikah “Tlai hme u!” an hun ti i zapi nih an hun zuanhnawh. Lian Lian nih, “Zaangfahnak in ka ṭhu ta lai,” a ti i rem tein an ṭhutter. Mizapi cu holh loin an ar ṭhup ko. Lian Lian cu a lu aa domh, a thlan hripi nih a kholh, a mitthli a liam thliahmah. “Ka nu, na dawtnak hmanh kan cham manh ṭung lo, ka nun man saan a tlai ti lo. Ka palh tuk, na ruakte hmanh hmu ta loin, caan hi tlawmpalte tal khirh khawh siseh law cu…,” a ti. Sual hram a rak i thawkka i a nu nih a rak dawt ning le thla a rak campiak lio caan, ruahchannak ngei loin khua a rak sak lio caan, a mang i a nu mithmai hna kha a mitthlam ah an hung cuang ṭhan hna.

Zeidah a cang hnga tiah innhmai mi chawklet pawl an hung tli dih. Pa Khuai cu a khuaruah a har tuk ah a kaa aa aan i a khadidor hna an luang pah thluahmah. Nu Hniar pi hrim cu a tuar tuk ah a celh in a celh lo. A puan kha aa khuh pah i a hnulei ah aa her. Ahohmanh an holh ngam lo. Cu lio caan i an daihning cu hngerhte hmanh khi au sehlaw, an theih dih men lai ti awk khin an dai. Lian Lian cu pacan cuh in a kam a hun i seh i ‘Huummm..!’ tiah a thawpi a hun chuah. “Kha, kaa lawm tuk, ka tha a dam, ka dir lai,” a vun ti i a tho. A mitthli a luang i hmaipanh tein bia a chim.  “A thlum bikmi ka nu dawtnak le thlacamnak thawng in nan sin ka phaak khawhnak hi a si. Ka nu nih a nunnak ka liamtak hmanhsehlaw, ka nu dawtnak nih a ka umpi zungzal”.

 

(Salai Khua Hup nih PHUNTUNGTU Mekazin, Mandalay Sianghleiruun siangngakchia nih 2003-04 Cacawn Kum ah an chuahmi ah a ṭialmi chungin laakmi a si.)